Σε αυτό το άρθρο θα δείτε πώς γίνεται με ασφάλεια η κοπή βάτων και θάμνων σε ένα οικόπεδο. Ένας σωστός καθαρισμός οικοπέδων ξεκινά όταν ξέρετε τι φυτά έχετε μπροστά σας. Θα μάθετε τι είναι τα βάτα, πώς απλώνονται και γιατί αξίζει να τα κόβετε πριν κλείσουν τον χώρο.
Τι είναι τα βάτα και γιατί απλώνονται τόσο γρήγορα;
Ο βάτος είναι πολυετής ξυλώδης θάμνος με βλαστούς που σέρνονται ή σκαρφαλώνουν. Οι βλαστοί αυτοί συχνά φτάνουν τα 2 έως 5 μέτρα μήκος. Στην Ελλάδα φυτρώνει κυρίως μόνο του το είδος «Βάτος η θαμνώδης», που το λέμε και βατομουριά ή βατσινιά.
Ο βάτος απλώνεται πολύ γρήγορα με δύο τρόπους:
- με σπόρους·
- με βλαστούς που βγάζουν ρίζες όταν ακουμπούν στο έδαφος.
Ο βάτος φτιάχνει πυκνές, αδιαπέραστες συστάδες που δεν αφήνουν άλλα φυτά να αναπτυχθούν. Οι βλαστοί του έχουν δυνατά, καμπυλωτά αγκάθια. Γι’ αυτό η κοπή βάτων και θάμνων θέλει χοντρά γάντια, μπότες και ρούχα με μακριά μανίκια.
Ο βάτος είναι συχνός σε φράχτες, στις άκρες των δασών, σε ρέματα και σε εγκαταλελειμμένα χωράφια. Ελέγχετε συχνά τον φράχτη και τις άκρες του οικοπέδου σας. Έτσι βρίσκετε τους νέους βλαστούς πριν μεγαλώσουν.
Αν δείτε βάτα στο οικόπεδο, σημειώστε πού βρίσκονται και πόσο χώρο πιάνουν. Βγάλτε φωτογραφίες από κάθε πλευρά του χώρου. Έτσι σχεδιάζετε πιο εύκολα τη δουλειά και βλέπετε αργότερα αν ξαναφυτρώνουν.
Γιατί χρειάζεται η κοπή βάτων και θάμνων;
Η κοπή βάτων και θάμνων χρειάζεται για να φύγει και να μειωθεί η καύσιμη ύλη στο οικόπεδο. Ο καθαρισμός γίνεται ώστε:
- να πέφτει ο κίνδυνος φωτιάς·
- η φωτιά να μην απλώνεται γρήγορα·
- η φωτιά να μην περνά σε γειτονικά οικόπεδα ή κτίσματα.
Ο καθαρισμός περιλαμβάνει αραίωση των θάμνων με κενά ανάμεσά τους. Έτσι σπάει η οριζόντια συνέχεια της καύσιμης ύλης. Πριν ξεκινήσει η κοπή βάτων και θάμνων, σημειώστε τα δέντρα και τα φυτά που θέλετε να κρατήσετε.
Για ακόμη μεγαλύτερη προστασία, η Πυροσβεστική συμβουλεύει να απομακρύνουμε τη δεντρώδη και θαμνώδη βλάστηση σε απόσταση τουλάχιστον 10 μέτρων γύρω από το κτίσμα, εφόσον αυτό δεν αντίκειται στη δασική νομοθεσία. Μαζί με τα βάτα, φροντίστε και την κοπή χόρτων σε όλο το οικόπεδο.
Μην αφήνετε τα κομμένα κλαδιά σε σωρούς μέσα στο οικόπεδο. Τα ξερά κλαδιά και τα φύλλα πιάνουν εύκολα φωτιά. Μαζέψτε τα και απομακρύνετέ τα αμέσως μετά τη δουλειά.
Εμείς κάνουμε την κοπή βάτων και θάμνων με θαμνοκοπτικά, αλυσοπρίονα και κονταροπρίονα. Δουλεύουμε με το χέρι, χωρίς τρακτέρ, για να προσέχουμε τα δέντρα που μένουν. Μαζεύουμε τα κλαδιά με τσουγκράνες και φυσητήρες και τα φορτώνουμε στο φορτηγό μας.
Πώς γίνεται σωστά η κοπή βάτων και θάμνων;
Η σωστή κοπή βάτων και θάμνων γίνεται με το κατάλληλο εργαλείο και σε πολλά περάσματα. Μηχανικά, ο βάτος αντιμετωπίζεται με επαναλαμβανόμενο κόψιμο και ξερίζωμα, ώστε να βγουν όλες οι ρίζες.
Οι θάμνοι μπορούν να κοπούν με εργαλεία χειρός, όπως τσεκούρι και αλυσοπρίονο, ή με μηχανικά μέσα, όπως ο θαμνοκόπτης. Ο θαμνοκόπτης χρησιμοποιείται μόνο όταν τα βλαστάρια ή οι μικροί κορμοί των θάμνων είναι σχετικά λεπτοί, έως 5 εκατοστά διάμετρο.
Αν θέλετε να κρατήσετε έναν θάμνο, μπορείτε να κάνετε αραίωση. Στην αραίωση κόβουμε όλα τα βλαστάρια ενός θάμνου εκτός από μερικά που κρατάμε, ώστε να μειωθεί η πυκνότητα των θάμνων. Έτσι ο θάμνος μένει στη θέση του, αλλά γίνεται πιο αραιός.
Η Πυροσβεστική συμβουλεύει να βγάζουμε τα ξερά κλαδιά από τα δέντρα και τους θάμνους. Όταν οργανώνετε την κοπή βάτων και θάμνων, σχεδιάστε μαζί και το κλάδεμα δέντρων στο οικόπεδο.
Πριν ξεκινήσετε, κάντε έναν γρήγορο έλεγχο:
- Δείτε σε ποια σημεία υπάρχουν πυκνά βάτα και ξερά κλαδιά.
- Μετρήστε το πάχος των κορμών, για να διαλέξετε εργαλείο.
- Σημαδέψτε τους θάμνους που θέλετε να κρατήσετε.
Στη δική μας δουλειά, η κοπή βάτων και θάμνων γίνεται με θαμνοκοπτικά, αλυσοπρίονα και κονταροπρίονα. Όλα τα υπολείμματα φεύγουν με το φορτηγό μας μετά το μάζεμα.
Γιατί τα βάτα ξαναφυτρώνουν μετά την κοπή;
Τα βάτα ξαναφυτρώνουν, γιατί η κοπή αφήνει τη ρίζα τους μέσα στο χώμα. Ο βάτος ξεριζώνεται δύσκολα, γιατί έχει δυνατό και απλωμένο ριζικό σύστημα.
Όταν οι θάμνοι κόβονται κοντά στο έδαφος, η ρίζα τους μένει ανέπαφη και μετά βγάζουν έντονα νέα βλαστάρια από τη βάση ή τη ρίζα. Το κόψιμο με χορτοκοπτικό δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα με τα βάτα, γιατί οι βάτοι ξαναβλαστάνουν συνέχεια.
Για να ελεγχθεί ο βάτος σε βάθος χρόνου χρειάζεται επιμονή, γιατί ξαναβγάζει βλαστούς εύκολα. Γι’ αυτό σχεδιάστε την κοπή βάτων και θάμνων σε περισσότερα από ένα περάσματα μέσα στη χρονιά.
Εδώ βοηθά η συντήρηση. Συντήρηση σημαίνει ότι η νέα ξερή ή αυτοφυής βλάστηση και η καύσιμη ύλη που ξαναβγαίνουν μετά τον καθαρισμό απομακρύνονται περιοδικά, σε όλη την αντιπυρική περίοδο.
Ο καθαρισμός του οικοπέδου γίνεται από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου κάθε χρόνο. Η συντήρηση συνεχίζεται ως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, στις 31 Οκτωβρίου.
Μετά την πρώτη κοπή βάτων και θάμνων, κρατήστε ένα απλό πρόγραμμα:
- Περπατήστε το οικόπεδο κάθε λίγες εβδομάδες και ψάξτε για νέους βλαστούς.
- Κόψτε τους νέους βλαστούς όσο είναι ακόμη μικροί.
- Μαζέψτε τα κομμένα κλαδιά, ώστε να μη μένουν ξερά στο οικόπεδο.
- Γράψτε σε ένα ημερολόγιο πότε έγινε κάθε κοπή.
Πώς δουλεύετε με ασφάλεια;
Δουλεύετε με ασφάλεια όταν φοράτε τον σωστό εξοπλισμό και κρατάτε σωστά τα εργαλεία. Ένα εγχειρίδιο ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεωρεί το αλυσοπρίονο το πιο επικίνδυνο είδος εξοπλισμού στη δασοκομία. Γι’ αυτό η κοπή βάτων και θάμνων με αλυσοπρίονο θέλει μεγάλη προσοχή.
Πριν ξεκινήσετε, ελέγξτε ότι έχετε όλο τον εξοπλισμό και ότι κανείς δεν στέκεται κοντά σας. Με το αλυσοπρίονο φοράτε:
- ωτασπίδες
- μπότες ασφαλείας
- γυαλιά ασφαλείας
- γάντια
- παντελόνι ή γκέτες που προστατεύουν από κοψίματα
Το αλυσοπρίονο το κρατάτε πάντα και με τα δύο χέρια. Ο κινητήρας του αλυσοπρίονου και παρόμοιων μηχανημάτων δεν πρέπει να παίρνει μπροστά στο σημείο όπου γέμισαν καύσιμο.
Η Πυροσβεστική συστήνει να αποφεύγουμε εργασίες που βγάζουν σπινθήρες, όπως ηλεκτροκολλήσεις ή χρήση τροχού. Τηρήστε αυτά τα μέτρα σε κάθε κοπή βάτων και θάμνων, ακόμη κι αν η δουλειά είναι μικρή.
Τι κάνετε με τα κομμένα βάτα;
Τα κομμένα βάτα τα μαζεύετε και τα απομακρύνετε από το οικόπεδο. Μετά την κοπή βάτων και θάμνων, μαζέψτε τα κλαδιά με τσουγκράνα σε μικρούς σωρούς για εύκολο φόρτωμα. Τη συλλογή και τη μεταφορά των υπολειμμάτων του καθαρισμού την αναλαμβάνει ο υπόχρεος.
Ο δήμος δείχνει τα σημεία όπου αφήνονται τα υπολείμματα, όπως καφέ κάδους βιοαποβλήτων, πράσινα σημεία ή αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων. Ρωτήστε τον δήμο σας πριν ξεκινήσετε, για να ξέρετε πού θα τα πάτε.
Από 1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου απαγορεύεται η καύση κλαδεμάτων, υπολειμμάτων καλλιέργειας και ξερών χόρτων σε σωρούς. Αντί για κάψιμο, η Πυροσβεστική Διάταξη συστήνει άλλους τρόπους για τα υπολείμματα, όπως χρήση για θέρμανση ή θρυμματισμό.
Η κοπή βάτων και θάμνων τελειώνει μόνο όταν φύγουν και τα κομμένα κλαδιά. Διαβάστε περισσότερα για την απομάκρυνση κλαδιών και ξερών χόρτων από οικόπεδο.
Πώς σας βοηθάμε με την κοπή βάτων και θάμνων;
Σας βοηθάμε κόβοντας τα βάτα και τους θάμνους στο οικόπεδό σας στην Αττική. Δουλεύουμε με χορτοκοπτικά, αλυσοπρίονα και άλλα εργαλεία χειρός. Για τα ψηλά κλαδιά έχουμε και κονταροπρίονα. Μετά μαζεύουμε τα κομμένα με τσουγκράνα και τα παίρνουμε με το φορτηγό μας.
Στην κοπή βάτων και θάμνων δουλεύουμε μόνο με εργαλεία χειρός. Αυτά μπαίνουν εύκολα σε στενά σημεία και γύρω από δέντρα. Δεν χρησιμοποιούμε χημικά ούτε τρακτέρ. Επίσης, δεν καίμε τα κομμένα κλαδιά.
Πριν από τη δουλειά, σημαδέψτε τα όρια του οικοπέδου και ό,τι θέλετε να κρατήσετε. Μπορεί να είναι νεαρά δέντρα, φυτά ή σωλήνες ποτίσματος μέσα στα βάτα. Έτσι ξέρουμε από την αρχή τι πρέπει να μείνει.
Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού μέσα από τη σελίδα επικοινωνίας. Όταν επικοινωνήσετε, πείτε μας την περιοχή και πόσο μεγάλο είναι το οικόπεδο.
2 σκέψεις στο “Κοπή Βάτων και Θάμνων – Πώς Καθαρίζετε το Οικόπεδο με Ασφάλεια”